{vervolg vel 55}
1944

4 Januari. Overdag veel vlt. overgekomen, men telde er meer dan honderd, velen waren te zien,
prachtig zilverwit als meeuwen en de jagertjes zwermden er om heen.
In de gemeente is op 't oogenblik verstopt een jongmensch dat met zijn kameraden veel Fr. uit het gevangenkamp tusschen Venlo en Roermond heeft bevrijd. De Fr. werden daar uitermate slecht behandeld, ze hebben toen middelen beraamd om hen te verlossen, kwamen met hen in contact en van weerskanten werd er een gang gegraven, onder de omheining door. Het gelukte en eerst ging er telkens een enkele 's avonds de vrijheid in; later met drie en vier tegelijk; die dan door X en kameraden over de Belg. grens werden gebracht, vanwaar ze hun weg verder konden vinden. "'t Was hard werken, 's nachts gevangenen bevrijden en overdag zw. handel om geld te verdienen; we moesten hen natuurlijk telkens van gewone kleeren en eten voorzien." 't Ontsnappen is verraden, door iemand in 't kamp, doch de gang werd niet gevonden.
Ook, en voornamelijk overdag komen veel geallieerde vlt. over.
Pastoor in Brabant, waar drie onderduikers in huis waren, wordt om 't een of ander door Nsbeër opgebeld en toen de zaken niet naar 's Nsbeër's zin geregeld werden, dreigt hij den pastoor zijn drie onderduikers èn hem te zullen ophalen. Pastoor ontkent de beschuldiging natuurlijk en toen men aan de deur kwam waren er geen onderduikers meer in huis.
Utrecht en Amersfoort worden heelemaal in staat van verdediging gebracht. Brief v. Kie of ze hier kleeren mag brengen. In Breda werden 50 jongelui v.d. straat meegepakt om aan tankval te werken, die dwars door Brabant wordt aangelegd.
{vel 56}

14 Januari. Belgische radio heeft waarschuwing omgeroepen. Vanmorgen kwam Lien met zak
met uien uit Zeeland, bijna 10 Kilo. Voor Jan's verjaardag 1) was er niets bijzonders te krijgen, zelfs geen vleesch en geen boter of eieren v. taart. Maar, wat een wonder, in 't schemerdonker komt een nette man - onderduiker ? - aan de deur met een haas - voor ƒ 30 - en een faisant - voor ƒ 15,- . De laatste genomen.
De derde, en beste verrassing kwam onder 't eten: een telegram meldende dat Rein thuis is gekomen! Gelukwenschtelegram mag niet gezonden worden, toch telegrafeerden we dadelijk terug om uiting aan ons medegevoel te geven. Er was luchtalarm in Arnhem, dus we moesten lang wachten op de verbinding.
{In de marge: Rein is 11 Januari in Elp teruggekomen.}
's Avonds en 's nachts militaire oefening in Groesbeek, veel geknal van losse patronen en 's nachts luid zingen v.d. soldaten die teruggingen. Zeker om ons uit de slaap te houden.

20 Januari. Groote troepentransporten van West naar Oost. Veel vlt 's nachts en overdag, ook
transportvlt.

22 Bericht dat de Geall. ten N. v.d. Pontijnsche moerassen geland zijn.
In veel plaatsen telefooneeren geheel verboden; wij mogen sedert eenigen tijd niet meer opbellen tusschen ½9-12 en 2-6. Men stoort er zich hier in 't dorp weinig aan.

Februari 3. 's Avonds belt eerst Henriette op om te waarschuwen dat vanaf morgen de telefoon
niet meer gebruikt kan worden, en daarna mr. Herz, de postdirecteur.
Nieuwe stamkaarten worden uitgegeven. De meeste gemeenten vertragen de uitgifte zooveel mogelijk. Op 14 Februari moesten Z. en ik de onze halen.

[1] 16 januari P.S.