Het Oorlogsdagboek van Mej. P Dozy over de periode 2 - 4 Oktober 1944 Vervolg

Terug naar bladzijde 203

Terug naar de inhoud

Naar bladzijde 205

44L - Vervolg dagverhaal

blz 204

om voor hen te werken en Moeder was ziek. Samen gingen zij nu de boerderijen langs om wat eten bij elkaar te krijgen.
De terugkeer op de Pastorie was als een thuiskomst. Een paar droge pantoffels ter vervanging van de natte, stukgelopen schoenen, een behagelijke kamerjas, de doorweekte kleren werden bij 't keukenfornuis te drogen gehangen en, lest best, een warme maaltijd.
Weer komen, evenals vorige avond, vluchtelingen met den
Dominee overleg plegen. Een van hen is uit Erlecom in de Ooy afkomstig en vertelt hoe hij in de loop van den dag een poging gedaan heeft om zijn huis te bereiken doch niet verder kon naderen dan Beek. Aan de lage kant is daar alles stuk geschoten, volgens zijn zeggen zou Ubbergen evenwel weinig geleden hebben.

Woensdag 4 October.

Bij 't ontbijt verscheen de trouwe heer Hoefnagels opnieuw, om te vernemen waarom ik nog niet in Ravenstein was gekomen, waarop ik hem van mijn mislukte tocht verslag uitbracht. Hij gaf mij de zekerheid dat mijn familie inderdaad in Ravenstein zelf ingekwartierd was. Evenwel wilde ik Wychen niet verlaten alvorens een paar oude dorpsgenoten opgezocht te hebben, wie kon zeggen of we hen ooit terug zouden zien in deze onzekere tijden.
Zij waren onder gebracht in het klooster Tienakker. Bij 't naderen van het gebouw voor een der bovenramen een geestdriftig wuivende hand:
- 16 -
oud juffrouw Dientje! Allereerst haar en hare zuster Doortje begroet, beiden meer dan tachtig jaren, en het verhaal aangehoord van hun noodlottige scheiding.
Evacuatie op papier mag sluiten als een bus, evacuatie in de onberekenbare werkelijkheid voltrekt zich nimmer op een dergelijke voorbeeldige wijze. Bij de ontruiming van Mariendaal was de boel spaak gelopen, zo goed als elders in 't dorp.
Zoals wij later zouden vernemen, hadden de Duitschers er alles op gezet om in de nacht van 1 op 2 October Groesbeek wederom in handen te krijgen, de dag daarop zou Nijmegen heroverd worden. Slechts met de uiterste inspanning was het de Geallieerden gelukt zich te handhaven en de aanval af te slaan. Op 2 October bestond hun eerste zorg in het aanvoeren van munitie en versterkingen. De zestien beloofde vrachtwagens die bij de evacuatie zouden helpen, konden zij onmogelijk missen, bij hoge gunst werden er zes afgestaan. Met die zes moesten allen die slecht lopen konden, alle zieken, ouden van dagen en kinderen vervoerd worden. Van het tehuis Nicoline werden de bejaarde dames pas tegen den avond opgehaald en dat nog dank zij de directrice, die op de weg een Rode Kruiswagen aanhield, anders waren zij waarschijnlijk vergeten geworden.
Bij Mariendaal verschenen de wagens reeds vroeg in den ochtend. Gejaagd droegen de soldaten de zieken uit de kelders, drongen de anderen zich te haasten, pakten blinde juffrouw Doortje, die heftig weigerde haar zuster in de steek te laten en zich met hand en tand verzette, met geweld op en droegen haar weg. Ten slotte, in de verwarring, bleef juffrouw Dientje geheel alleen achter op haar draagbaar in de kelder. Niemand kwam haar halen, zij vreesde vergeten te zijn. De uren kropen voorbij, steeds hoorde zij schieten, ontploffingen en het gerommel van vallend puin. Denk eens aan, wat een afschuwelijke angsten zij uitgestaan heeft, de arme hulpeloze die in jaren haar bed niet verlaten had. "Als ik ooit in mijn leven vurig gebeden heb, dan was het in die
- 17 -
ontzettende uren. Ik ben verhoord, om drie uur in de namiddag kwamen ze mij eindelijk halen."
Toen de wagen die haar met nog vele anderen vervoerde, de brug van het Maas-Waalkanaal over wilde gaan, werd er vanuit Duitsche vliegtuigen op geschoten en met bommen op gemikt. Daar het te laat geworden was om tot Wychen door te rijden, bracht

 

Terug naar bladzijde 203

Terug naar de inhoud

Naar bladzijde 205