Korte en beknopte omschrijving van de geschiedenis van de spoorweg in Groesbeek

 

 

Hier ziet u het voormalig station van Groesbeek

 

 

De spoorweg in Groesbeek. 

Het moet zo omstreeks 1860 een belangrijke mededeling voor Groesbeek geweest zijn, toen bekend werd dat er een spoorlijn met een station gebouwd zou worden. Tot dusver was Groesbeek een geïsoleerde plaats geweest; daar zou dus nu een einde aan komen. Groesbeek zou, zo werd algemeen aangenomen, als het eenmaal een ' ijzeren weg' bezat, ook een welvarender dorp worden. De verwachtingen waren hoog gespannen. In ieder geval leverde het een paar jaar werkgelegenheid op voor een aantal Groesbeeekse mannen. De lijn werd aangelegd door de Nijmeegse Spoorweg Maatschappij en de Rheinische Eisenbahn Gesellschaft nam de exploitatie van de lijn voor haar rekening. Ruim vijf jaar later op 9 augustus 1865, was alles gereed; het stationsgebouw kon de deuren openen. De eerste trein arriveerde om 6.14 uit Nijmegen, stopte hier zes minuten en vertrok vervolgens naar Kranenburg. Daarna vertrokken er nog drie treinen richting Kleef. Uit deze plaats kwam de eerste trein om 7.42 uur in Groesbeek aan en de laatste, vertrokken uit Frankfurt, stopte in Groesbeek om 21.12 uur. Acht trienen zijn er die dag door Groesbeek gekomen en wij kunnen ons de verbazing op de gezichten van de ongetwijfeld in groten getale toegestroomde inwoners bijzonder goed voorstellen. Voor de Groesbekers ging een nieuwe wereld open. Een wereld van bulderende en onder stoom staande locomotieven die, gestookt met steenkool, later nog voor veel bosbranden zouden zorgen. 'Vreemde mensen'  kwamen in het dorp: deftige spoorwegambtenaren in uniform, douaniers en marechaussees. Vooral voor de plaatselijke neringdoenden was dit een leuke aanwinst, want die lieden hadden een 'vast' inkomen en dat kon in die tijd niet iedereen zeggen. Feitelijk bracht de komst van het spoor in zijn kielzog de eerste import Groesbekers mee. Verschillende mensen die met het spoor te maken hadden, zijn hier blijven werken en wonen en dit heeft het dorp geen kwaad gedaan, integendeel. Omstreeks 1882 werd het stationsgebouw opnieuw uitgebreid wegens het overbrengen van de visitatie van Nijmegen naar Groesbeek. Het reizen per trein nam toe, zodat in 1901 de derdeklas wachtkamer vergroot moest worden. Omstreeks die tijd reisden vanuit Groesbeek tweehonderd a driehonderd mensen met de trein naar Nijmegen als het daar marktdag was. Niet alleen om te kopen, maar ook om handel te drijven. Met kruiwagens brachten zij hun waren naar het station; de vervoermiddelen werden daar in de huidige Stationsstraat gestald. De hele weg stond van voor tot achter vol met kruiwagens, vaak wel meer dan honderd! Meestal werden er eieren naar de markt vervoerd, maar ook tuin of landbouwproducten, pluimvee, bosbessen en dergelijke. De groothandel in vee, hout en import en exportgoederen maakte eveneens een periode van groei door. In 1901 werd speciaal hiervoor een goederenloods aan het station gebouwd. Op de losplaats van het station was het vaak een drukte van belang. Er arriveerden kolentreinen en wagons met allerhande goederen bestemd voor de plaatselijke handel. De wagons werden geladen met 'echte' Groesbeekse producten als hout, bezems, en later ook de schoenen van schoenfabriek 'De Ooievaar'. In het bosbessenseizoen verzamelden zich ook opkopers van bosbessen op het emplacement. Vrijwel de gehele bosbessenpluk van Groesbeek werd hier samengebracht en per trein naar elders vervoerd. De losplaats was ook het trefpunt van de voerlieden, die met kar en paard de goederen aan of afvoerden. De dertiger jaren staan bekend als beruchte crisisjaren en deze kwamen bij de Hollandsche Spoorweg Maatschappij blijkbaar hard aan, want in 1934 werd het station Groesbeek voor reizigersvervoer gesloten. De autobusdienst kreeg zijn kans. In 1936  werd het emplacement vereenvoudigd. In 1938 werd deze lijn en vele anderen particuliere spoorlijnen overgenomen door de Nederlandsche Spoorwegen. Deze zagen ook geen winst in Groesbeek, zodat in hetzelfde jaar het station, het seinhuis, de bijgebouwen en perrons werden afgebroken. In plaats daarvan werd er een nieuw dienstgebouw neergezet: Blokpost T. De spoorwegbeambten waren intussen al uit Groesbeek verdwenen; het werd stil op het eens zo bedrijvige emplacement. Ook voor de plaatselijke werkgelegenheid was dit een gevoelige klap. Voor de bewaking van de spoorwegovergang bleven een aantal treindienstleiders in het 'spoorhuuske' aan het werk, totdat het gebouwtje in september 1978  gesloopt werd. De oude beveiliging op het baanvak moest plaats maken voor een moderne beveiliging met /ahobs' en 'aki's'. Ondanks deze en andere bezuinigingen bleef het baanvak Nijmegen - Kranenburg - Kleef onrendabel, zodat de NS besloot de spoorlijn te sluiten. De laatste trein passeerde Groesbeek onder grote publieke belangstelling op 1 juni 1991. 

Bovenstaand artikel komt uit het boek Groesbeek in het nieuws