Jubileum van een spoorwegwachter 1935 -1960

 

 

In 1960 poseert de baanwachters mevrouw B. Wellens, gehuld in regenkleding, bij het handbedieningtoestel van Post 6, waarmee zij 25 jaar ' haar drie overwegen in weer en wind beveiligde

Voor zover bekend waren er vroeger zeker drie spoorwegposten, van waaruit de spoorwegovergangen handmatig werden bediend en beveiligd. Dit blijkt uit een schrijven van de heer Toon Gietman, die in 1988 in het Groesbeeks Weekblad laat weten:

''Ik ben geboren in 1907 in het laatste spoorhuisje voor de Duitse grens, Post 8 dat was achter op De Horst. Mijn vader en moeder werkten allebei ' bij het spoor', mijn vader in de onderhoudsploeg en mijn moeder als wachteres. Zij moest de treinen doorlaten en dat waren er heel wat, iedere dag minstens veertig''.

In welk jaar deze post 8 is opgeheven is niet bekend. In 1978 stonden hier langs de spoorlijn nog twee NS-posten van waaruit de nabij gelegen spoorwegovergangen werden bewaakt. Aan de Dorpsstraat stond Blokpost T, voor de Dorpsstraat-overweg en de Houtlaan-overweg. Dit 'spoorhuuske' is in 1978 gesloopt. Niet gesloopt is Post 6, toen bekend als Heumensebaan 29, van waaruit men drie overwegen bediende: die van het Binnenveld, de in de bossen gelegen overweg richting de Wolfsberg (later opgeheven) en die aan de Heumensebaan. Deze Post 6 was tevens de woning van het echtpaar L. Wellens-Meussen. Beiden waren in dienst van de spoorwegen, hij in de buitendienst en zij als spoorbaanwachteres. Daarnaast zorgde mevrouw Wellens voor haar gezin en de huishouding, zodat het aannemelijk is dat zij niet veel van huis is geweest. Vooral tijdens de Duitse bezetting waren het lange dagen voor het echtpaar Wellens. De eerste trein passeerde dan om vijf uur in de ochtend, dit was een zogeheten 'werktrein' die arbeiders vervoerde van Nijmegen, via Groesbeek, naar Kleef. De laatste trein passeerde in de vroege avonduren, zodat de één of andere Wellens steeds dicht bij huis moest blijven. Zoals de bovenstaande foto laat zien, stonden de bedieningstoestellen voor de drie overwegen onbeschut in de openlucht. Bij mooi weer niet bezwaarlijk, maar wel bij regen, storm, vorst en ijzel. Desondanks hield mevrouw B.J. Wellens het lang vol: ze vierde haar 25-jarig baanwachtersjubileum, waarna zij op Koninginnedag 1960 werd gepensioneerd. De familie Wellens bleef bij Post 6 wonen, terwijl hun taak werd overgenomen door jongere spoorwegbeambten. Deze vonden de werkomstandigheden, zeker de op enige afstand staande wc, echter niet zo romantisch. In 1972 besloot de NS tot de aanbouw van een overkapping waardoor de overweghandels droog en warm konden worden bediend. De handbediening van de spoorbomen bleef gehandhaafd tot 6 oktober 1978, toen het baanvak werd beveiligd door AHOB's (automatische spoorbomen). De oud-spoorwegman Wellens was inmiddels overleden, waarna mevrouw Wellens omstreeks 1980 het huis verliet. Voor de NS was er toen geen reden meer Post 6 als dienstwoning te handhaven. Het gebouw is toen verkocht en verbouwd tot woonhuis; de oorspronkelijke bestemming is als gevolg daarvan niet meer te herkennen.

 

Bovenstaand artikel komt uit het boek Groesbeek in het nieuws