|
De
eerste werkelijk militaire opmars van het Nederlandse
expeditieleger, onder bevel van generaal Spoor, vindt
plaats in de laatste weken van juli '47. Deze periode
staat bekend als " 1e politionele actie ", een
naam die door Den Haag om politieke redenen welbewust
wordt gegeven aan dit militaire ingrijpen. Immers, de
onderhandelingen tussen de Nederlandse afgevaardigden,
onder leiding van Mook en de republikeinse Soekarno -
regering slepen zich voort, terwijl met name de
Verenigde Natie 's en Amerika aandringen op vooruitgang
over een Nederlandse overdracht van Indie. Een groot
militair offensief zal door de westerse wereld worden
uitgelegd als een daad van agressie en mede door de
opbouwhulp van Amerika is Nederland afhankelijk van dit
land. Er wordt dus gekozen voor een neutraal klinkende
naam. De aanleiding voor deze actie zijn de vele
schendingen van de bestandsgrenzen tussen de Republiek
Indonesie en de door Nederland gecontroleerde gebieden
en steden. Door de T.N.I., communisten en gewoon
roversbende 's worden keer op keer aanslagen gepleegd op
Nederlandse militairen, plantage 's of worden in de
kampongs Nederlands gezinde dorpshoofden vermoord. In
Den Haag is men nog steeds van mening dat een overdracht
alleen kan plaatsvinden wanneer er een normaal leven
mogelijk is in Indie met een behoorlijk bestuur en dat
is in deze ordeloze situatie niet mogelijk. Op al die
aanslagen, gericht tegen Nederlanders, Nederlandse
bezittingen en met Nederland sympathiserende inlanders
is maar een antwoord mogelijk, een krachtig militair
ingrijpen. Omdat de actie ook als doel heeft, het veilig
stellen van economische objecten, zoals suiker - en
theeplantage 's en de infrastructuur ( fabrieken , wegen
en bruggen , spoorwegen ) wordt ook de naam " actie
Produkt " wel gebruikt. Ook dit kan worden gezien
als een neutrale benaming voor een militaire actie. Vaak
is achteraf gezegd dat Nederland door deze "
sussende " benamingen de werkelijkheid van de
Indische kwestie van onafhankelijkheid heeft willen
verdoezelen. Ook de mening van de verdeelde Nederlandse
bevolking speelt hierin mee. Tijdens een landelijk
gehouden enquête in juli '46 over de vraag of Nederland
in Indie militair moet ingrijpen tegen de
gewelddadigheden antwoord 50 % met ja en 41 % met nee, 9
% heeft geen mening. Dit is echter wel de mening van een
bevolking die amper een idee heeft van wat zich
werkelijk in het verre Indie afspeelt. Achteraf oordelen
over het wel of niet terechte optreden van Nederland in
Indie is natuurlijk gemakkelijk , maar we moeten ons wel
verplaatsen in de tijd van eind jaren '40 , de tijd van
het beginnend besef van dekolonisatie , dat mede op
aandrang van Amerika in de wereld plaatsvindt. De
stelling " Indie verloren, alles verloren "
wordt vaak gehoord en veel vrijwilligers geven zich op
voor ' Indie ' , in een poging dit land te ontdoen van
terreur en aanslagen en de inlandse bevolking te helpen
om de Jappentijd te boven te komen. In veel gevallen
lukt dat en worden bruggen en wegen weer hersteld en
wordt de medische zorg voor de Indiers weer opgezet. Er
is echter een klein deel van de Indische bevolking die
achter de gewelddadige machtsovername van de
republikeinen staat en juist tegen die groep wil de
Nederlandse regering optreden. Een uitspraak van de
Indiase president Nehru over de onafhankelijkheidsstrijd
van zijn land tegen Engeland is tekenend voor de
situatie in Indie , n.l. " als in mijn land een
volksstemming zou worden gehouden , dan zou 95 % de
Engelsen terug willen hebben , maar de andere 5 % zijn
degenen die geschiedenis schrijven " . Ook in Indie
strijden de Nederlandse troepen tegen die " 5%
", degenen die onafhankelijkheid middels terreur
willen afdwingen. Het is een feit dat, ondanks enkele
helaas voorgekomen excessen , vrijwel iedere Nederlandse
soldaat , van hoog tot laag , heeft geprobeerd om in
Indie op een fatsoenlijke en ordelijke manier een
onafhankelijkheidsoverdracht te bewerkstelligen. Wanneer
de militairen echter keer op keer worden beschoten,
wanneer er door landmijnen slachtoffers vallen, wanneer
het pas opgebouwde weer wordt vernielt door de
tegenpartij dan moet de bom een keer barsten. Generaal
Spoor krijgt opdracht om in de tweede week van juli de
bestandsgrenzen over te trekken en de republikeinse
gebieden te zuiveren van alle terroristen die zich tegen
de inlandse bevolking en de Nederlanders keren. Door de
inzet van de Nederlandse militairen wordt de actie een
succes, in twee week tijd worden grote delen van Java
veroverd op de republikeinen. Hierdoor komen vele
economisch belangrijke gebieden zoals plantage 's en
rijstvelden op het Javaanse platteland weer onder
Nederlandse invloed en geniet de inlandse bevolking (
die soms erg te lijden heeft gehad van de vele bende 's
) hun bescherming. Ook een groot deel van de verwoeste
infrastructuur kan nu weer worden opgebouwd door de
Nederlanders. Overigens kunnen niet alle vernielingen op
het conto van Soekarno - aanhangers of rebellen worden
geschreven , soms zijn wegen , bruggen of fabrieken door
de Japanners verwoest. Bovenstaande bereikte
doelstellingen van de 1e politionele actie waren in
feite ook de reden van het zenden van Nederlandse
troepen naar Indie : het herstellen van orde en rust en
van daaruit de Indische kolonie zelfstandigheid verlenen
, zoals in 1942 is verwoordt door Koningin Wilhelmina in
de 7 - december rede. Door de halsstarrige houding van
de republikeinen tijdens de voorgaande onderhandelingen
en de terreur en vele aanslagen kan Nederland in juli
'47 alleen nog maar reageren met een krachtig militair
optreden. Is de actie militair gezien een succes ,
politiek komt Nederland minder goed uit de strijd. Na
afloop van de actie wil de regering Soekarno nog steeds
niet toegeven aan de Nederlandse eisen van een ordelijke
overdracht en houden de republikeinen vast aan de door
hun op 17 augustus '45 uitgeroepen Republik Indonesia.
Men is niet onder de indruk gekomen van de Nederlandse
successen. Ook in de rest van de wereld verspeelt Den
Haag veel sympathie met de actie die als een daad van
agressie wordt gezien. Toch is dit niet terecht , zeker
niet tegenover de vele Nederlandse soldaten die naar eer
en geweten hebben geprobeerd om de inlandse bevolking in
deze moeilijke tijd te helpen op weg naar een
fatsoenlijke overdracht van hun land , Indie.
|