Andere korte verhalen en artikelen over Nederlands - Indië

De gevreesde Westerling (de Turk).

De gevreesde Westerling (de Turk).
Op 17 augustus 1945 riep Sukarno de Republiek Indonesië uit. Het kan gezien worden als het startsein voor een turbulente naoorlogse periode in Nederlands-Indië die uiteindelijk leidde tot de onafhankelijkheid van Indonesië. Gedurende deze jaren, ruwweg 1945 tot 1950, probeerde Nederland, als koloniale mogendheid, de banden met haar Nederlands-Indië, die door de Tweede Wereldoorlog ruw waren verstoord, weer te herstellen. Dat ging niet zonder slag of stoot: op politiek terrein werden slepende onderhandelingen gevoerd en tweemaal trokken de Nederlandse troepen op tegen de Republikeinse guerrilla's in wat men eufemistisch 'politionele acties' noemde. Alle inspanningen ten spijt, de koloniale oorlog resulteerde eind 1949 in een soevereiniteitsoverdracht: Indonesië was onafhankelijk. In deze periode zag Raymond Westerling (bijgenaamd 'de Turk') zijn militaire levenslicht. Al tijdens de Tweede Wereldoorlog had hij in Europa aan acties deelgenomen, maar zijn vertrek naar Nederlands-Indië betekende voor hem dat hij 'eindelijk werkelijk oorlog kon gaan voeren'. Raymond Paul Pierre Westerling, geboren op 31 augustus te Istanboel uit een Nederlandse vader en Griekse moeder, gaf zich in 1941 op als vrijwilliger bij het Nederlandse consulaat in Istanboel. Na vele omzwervingen komt hij terecht bij de Prinses Irene-brigade in Wolverhampton. In juni 1942 dient hij zich aan bij een commando-opleiding van het Engelse leger. De twee volgende jaren heeft hij tijd om nog meer opleidingen te volgen, omdat zijn missies telkens worden uitgesteld of afgelast. Uiteindelijk wordt Westerling in oktober 1944 operationeel. Hij wordt instructeur van een compagnie Brabantse en Limburgse stoottroepen. Vlak voor het einde van de oorlog raakt hij gewond en moet terugkeren naar Engeland. Tijdens zijn genezing eindigt de oorlog in Europa. Westerling wordt vervolgens ingezet voor speciale opdrachten in Nederlands-Indië en wordt op 12 september gedropt boven Noord-Sumatra. Hij organiseert er net van spionnen, die hem moeten informeren over de activiteiten van verschillende benden, die volgens Westerling verantwoordelijk zijn voor roof en vele moorden. Bovendien slaagt Westerling erin om geïnterneerden uit de kampen in Noord-Sumatra te evacueren naar Medan. Als op 13 oktober een Britse brigade aankomt, treedt Westerling in dienst van het Engelse leger als officier van de inlichtingendienst. Zijn spionnen blijven echter voor Westerling persoonlijk werken en op grond van hun informatie voert hij op eigen houtje een aantal acties uit tegen leiders van 'benden', van wie hij overtuigd is dat ze schuldig zijn aan moord. Na zijn vertrek uit Sumatra in juli 1946 gaat Westerling naar Batavia. Hij verlaat het Engelse leger en treedt in dienst van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL). Binnen enkele dagen wordt hij benoemd tot commandant van het Depot Speciale Troepen (DST), een commando-eenheid in opleiding die vervolgens door Westerling, naar eigen inzicht, wordt gereorganiseerd. Begin december 1946 krijgt Westerling opdracht zich gereed te maken voor vertrek naar Zuid-Celebes. Zijn superieuren dragen hem op een plan de campagne te ontwerpen, waarmee de strijd kan worden aangebonden met de in Zuid-Celebes aanwezige onrust, chaos en terreur. Westerling concludeert dat het gezag hersteld kan worden door de invoering van het standrecht. De terroristen moeten voor de ogen van de bevolking worden geëxecuteerd. De methode-Westerling blijkt te werken: de orde en rust keren terug, echter ten koste van vele doden. Het DST zou in de ruim twee maanden dat het opereerde in Zuid-Celebes, ongeveer achttienhonderd à tweeduizend 'terroristen' hebben gedood. Na de operaties in Zuid-Celebes gaat het DST in maart 1947 naar een kampement bij Kali Bata, maar het duurt niet lang of er wordt weer een beroep op Westerling gedaan. De onderhandelingen tussen Nederland en de Republiek lopen stuk en er wordt grote militaire actie op touw gezet. Op 21 juli 1947 begint de 'eerste politionele actie'. In Djakarta maken Westerling en zijn troepen zich meester van alle Republikeinse gebouwen. Na twee weken stopt de operatie. Medio november 1947 verhuist het DST naar een kampement bij Bandoeng van waaruit herhaaldelijk acties worden ondernomen in West-Java. De troepensterkte van het Korps Speciale Troepen (KST), zoals het DST vanaf januari 1948 genoemd wordt, blijft stijgen en zal ongeveer tot 2200 man komen. In augustus 1948 krijgt Westerling opdracht mee te werken aan de pacificatie van West-Java en hij vestigt zijn hoofdkwartier in Krawang, ten oosten van Batavia. De operatie verloopt voorspoedig en omstreeks 18 september keert Westerling naar zijn eigen basis terug. Als de tweede politionele actie wordt voorbereid, verlaat Westerling, die het niet eens is met de politiek-militaire ontwikkelingen, op eigen verzoek het leger. Westerling vestigt zich in West-Java, waar hij meerdere malen door de bevolking gevraagd wordt op te treden tegen de dreigende Javaanse overheersing van het Soedanese West-Java. Als burger raakt Westerling op deze manier betrokken met de strijd van het anti-republikeinse deel van de bevolking. Hij organiseert een massabeweging, het Indonesische legioen van de Rechtvaardige Vorst en richt een paramilitaire organisatie op. Na de soevereiniteitsoverdracht aan de Verenigde Staten van Indonesië, stuurt Westerling een ultimatum aan de regering in Djakarta. Hij eist dat de autonomie van de federale staten zal blijven bestaan. Als aan zijn eisen geen gehoor wordt gegeven, doet Westerling een greep naar de macht. In de nacht van 22 op 23 januari 1950 trekken zijn troepen Bandoeng binnen. De coup mislukt ten koste van enige tientallen levens van het Indonesische leger. Vele, naar Westerling overgelopen, militairen van het KNIL worden gearresteerd, maar Westerling zelf weet te ontsnappen en vlucht naar Singapore. Voor Westerling is het Indonesische avontuur voorbij. Westerling verwierf, vooral door zijn acties op Zuid-Celebes, een heldhaftig imago en werd gezien als een houwdegen die orde op zaken kon stellen. Echter de openbaarheid in de zomer van 1947 van zijn contraterreur op Zuid-Celebes riepen ook bij veel mensen vragen op en wierp ook een ander licht op zijn persoon. Westerling was niet voor iedereen een mythische held. Zijn staatsgreep in 1950 werd door sommigen toegejuicht, maar door anderen afgewezen. Vanaf de zomer van 1947, toen de zuiveringsacties van Westerling in de openbaarheid kwamen, tot aan zijn dood in 1987, haalde Westerling verschillende keren de voorpagina's van de nationale en internationale kranten. Vele kolommen zijn aan hem, of zijn acties, gewijd. Een tweetal kenmerkende acties van Westerling, waarmee zijn naam onlosmakelijke verbonden is zijn: de operatie in Zuid-Celebes en de staatsgreep uit 1950.

Naar het vorige document

Terug naar begin

Naar het volgende document