Met dit voor ogen leek 't ons beter het huis van Elly deze nacht niet zonder toezicht te laten en dus ging ik bij het vallen van de avond met Schot naar het Binnenveld. Bij het verlaten van Vogelsangh bleken de Amerikanen ook maatregelen voor de nacht genomen te hebben. Aan weerszijden van de weg bij het Slömpke was een mitrailleur ingegraven; zij bestreken de toegang tot het dorp vanuit het Noorden, de kant van Nijmegen. Iets verderop dwars over de Bosstraat waren tankmijnen gelegd met er naast een bordje bevattende het voor de Groesbekers weinig begrijpelijke opschrift: "Take care, mines". De soldaat die er bij op wacht stond
- 11 -
waarschuwde vriendelijk: "Take care with your doggie Madam".
Een paar van de omwonenden kijken nieuwsgierig naar de vreemde voorwerpen op de weg; zij vragen of ik de woorden van het plankje kan lezen en waarom de Amerikanen die koekjestrommels daar neergezet hebben. Inderdaad vertonen de gevaarlijke mijnen een grote gelijkenis met ronde koekjestrommels, alleen steekt in 't midden een venijnig pinnetje naar boven.
Bij Elly's huis stonden de buren vergaderd, zij waren net van plan op Vogelsangh te gaan zeggen dat er licht brandde op een van de bovenkamers aan de Oostzijde. Als de Duitsers daarop gingen mikken zouden ook hun woningen gevaar lopen en dan, wie weet, misschien zat er nog wel een Mof in 't huis verstopt ..... Angstig werd er naar het verlichte venster gekeken.
Buurman Vos was de enige die voorstelde met mij naar binnen te gaan; samen doorzochten wij het huis van onder tot boven doch konden niets verontrustends vinden en, wat ons volkomen geruststelde, ook de hond bespeurde geen onraad. Waarschijnlijk was de bewuste lamp aangeknipt terwijl de Nijmeegse centrale de electrische stroom naar Groesbeek afgesloten had en gaan branden toen de stroom opnieuw toegevoerd werd.
Na de zitkamer zorgvuldig verduisterd te hebben stalde ik de heerlijkheden die de Duitsers achter gelaten hadden op tafel uit: wittebrood van het fijnste meel, volvette kaas, echte roomboter en sappige peren. Schotje zat belangstellend toe te kijken wat er allemaal voor den dag kwam; vanzelfsprekend kreeg de trouwe makker het hem toekomende deel. Voldaan rolde hij zich daarna in een stoel op en sliep aanstonds. De vrouw strekte haar leden uit op de divan; de bedden boven waar de Moffen op geslapen hadden zagen er weinig aanlokkelijk uit.
Af en toe knetterden enkele schoten; in het uitgestrekte Wolfsbergbos aan de overzijde van de weg werd blijkbaar gepatrouilleerd. Verder leek het thans na al 't gevechtsrumoer van overdag verwonderlijk stil.
- 12 -
Verbeelden wij 't ons of was het werkelijk een gespannen, afwachtende stilte? Speelden misschien de woorden van de Amerikanen ons door de gedachten? Vanavond hadden zij verklaard: "It is a hard job" en een tegenaanval van de Duitsers voor vannacht of morgen voorspeld.
Schot en de Vrouw sliepen rustig tot in 't holst van de nacht een onverwacht gerucht hen wekte: het rommelen van een trein. Een trein, dat was immers niet mogelijk, de Duitsers hadden Nijmegen nog in handen. Opgesprongen en uit het venster aan de achterzijde gekeken, waar de tuin door de spoorbaan begrensd wordt. Hoewel de maan nog in het eerste kwartier stond was de nacht niet donker; de sterren verspreiden voldoende licht om alles te kunnen onderscheiden.
Daar kwam inderdaad een trein, een lange zware personentrein voorzichtig aanschuiven, het Rode Kruis-teken duidelijk zichtbaar op iedere wagen. Arme kerels, wij dachten aan hospitaaltreinen vol menselijke ellende gelijk wij er reeds zovelen langs hadden zien rijden in de laatste weken. Ver in het Oosten schenen de wielen ineens vlugger te rollen, snel stierf het gerucht weg in de nacht.
Op dat ogenblik zal de Mof gelachen hebben om de dumme Holländer en de niet minder dumme Amerikaner. Deze uit eerbied voor het Rode Kruisteken welwillend doorgelaten trein vervoerde geen buiten gevecht gestelde maar krijgsvaardige soldaten en wel troepen van de zozeer gehate S.S. Geen trein vol menselijke ellende maar een trein vol onmenselijke ellendelingen. De list was gelukt. - Bij de grens werd de soldaten gecommandeerd uit de trein te springen en een aanval te doen op de aldaar gelegen Amerikanen. De officieren bleven in de trein en reden verder. - In Mariendaal werden die nacht vele gewonden binnen