44J Dagverhaal Vervolg |
blz 193 |
Commandant had bij aankomst uiting aan zijn verontwaardiging gegeven dat er
geen enkele maatregel ter verzorging van gewonden was getroffen; niet alleen
ontbrak alle Rode Kruis hulp doch zelfs verbandmiddelen ontbraken volkomen.
Volgens de Commandant zou Groesbeek te middernacht ingenomen worden; de
herovering van Nijmegen zou een etmaal later plaats vinden. Evenwel, door een
onbegrijpelijke vergissing rukten de tanks - 36 in getal, later voegden er
zich nog zes bij - die de weg voor de troepen hadden moeten banen, pas van
Kleef op toen de infanterie reeds op het vastgestelde uur voor de stormaanval
uitgezonden was. De infanterie bestond uit zeer jonge soldaten, onvolwassen
jongens die onder het uitstoten van de wapenkreet: "Heil Hitler!"
het moorddadige vijandelijke vuur tegemoet trokken met achter zich de
schietende tanks. Hoevelen zullen door eigen vuur gevallen zijn?
- 111 -
Volgens Geallieerde berichten was om vijf uur in de morgen de aanval der
Duitsers afgeslagen. Meer dan 5000 granaten werden dien nacht door de vijand
op Groesbeek afgevuurd. De Duitsers deden de aanval met 2000 man; hiervan
sneuvelden 1800, 180 werden gevangen genomen.
Maandag 2 October.
Vroeg in de ochtend hoorden wij het knetteren van vlammen en uitkijkend
zagen wij de grijze morgenschemering gekleurd door een felle rode gloed.
Vlakbij stonden een paar woningen in lichter laaie. Het huis van Vader
Nillesen! Hoezeer ons gevoel ook afgestompt was in deze weken van voortdurend
gevaar en voortschrijdende verwoestingen, dit trof ons als een schrijnende
slag in het gelaat. Vier geslachten 1) van ons waren in en uit gegaan in die
woning, al die jaren hadden de bewoners van Vogelsangh en die van het
timmermanshuis gedeeld in elkanders lief en leed. Zo menig goed uur hadden wij
samen doorgebracht en nooit waren wij tevergeefs om hulp of raad komen
aankloppen. En nu, het gezin Nillesen weg, de buren weg; niemand om te
blussen. De vlammen vraten gretig voort in de droge huizen en het droge hout
van werkplaats en schuren.
Boven het knappen en loeien van vlammen het huilen en ontploffen van granaten,
de splinters hagelden rondom. Hoe zouden wij daar ooit ongedeerd door heen
kunnen komen? Onmogelijk om onze afspraak gestand te doen en buurvrouw Lien en
haar zoontje op te halen om gezamenlijk te vluchten; onmogelijk ook om nu
kostbare zaken in de tuin te gaan begraven. Wij pakten het zilver in een kist
en schoven deze in een donkere uithoek van de aardappelkelder onder de trap;
met de zwakke hoop dat de kist niet opgemerkt zal worden. De wijn werd
eveneens verborgen, de inhoud van de linnenkast in koffers gepakt, kleren en
de bontmantels in een ouderwetse grote waszak; alles werd verstouwd in de
kelder opdat het gespaard zou blijven ingeval het huis verbranden zoude of
instorten .....
- 112 -
Inderdaad waren dit de beste voorzorgsmaatregelen die tot behoud genomen
konden worden indien een van die rampen het huis mocht treffen. Menigeen heeft
onder het puin van zijn ingestorte woning vele zaken vrijwel onbeschadigd in
de kelder teruggevonden. Bij ons zullen de plunderaars wel in hun vuistje
gelachen hebben dat alles zo handig en klaar om mee te nemen gereed stond.
Opdat wij gesterkt door een warm en stevig maal - wellicht het eenige die dag
- de vlucht zouden aanvaarden, wilde ik pap gaan koken. Vader en Moeder
raadden echter het aanleggen van vuur ten sterkste af wegens het verhoogde
gevaar voor het ontstaan van brand dat dit kon opleveren.
Een laatste tocht door het huis, een rondblik in iedere kamer, hier en daar
nog een kleinigheid meegenomen. Alles was bedekt met een dikke laag grauw
kalkstof, onder elke voetstap kraakten de scherven van gebroken vensterruiten.
Op de achterste zolder stond een koffer met wollen kleren van Elly; hiervan
wilde ik een paar stukken meenemen, ze zouden te pas kunnen
[1] Hier wordt ik zwaar meegerekend: 1e : Anna Scheltema (die Vogelsangh heeft
laten bouwen) en haar zuster Petronella Dozy-Scheltema (de moeder van Zus en
Nel); 2e : Zus en Nel; 3e : Elly en Pauline; 4e : Paul. P.S.
|