| 44L - Vervolg dagverhaal |
blz 199 |
afgedaan. Misschien voor immer, o bitter denkbeeld. Vader bracht het
in woorden toen hij somber opmerkte: "Wat wij achter hebben gelaten
zullen wij nooit meer terug zien."
Het antwoord hierop bevatte de troost waar wij ons aan vastklampten
"Denk alleen maar wat een wonder het is dat wij er allen ongedeerd
af zijn gekomen." Inderdaad mochten wij ons bevoorrecht prijzen.
Menigeen is op de vlucht getroffen en gewond, enkelen vonden de dood.
Waarschijnlijk was de overgeprikkeldheid van ons gemoed er schuld aan
dat wij te hard oordeelden en in de Heumensche toeschouwers louter
sensatiezucht veronderstelden. Bij de smid werden wij binnen gehaald.
Onze buren, timmerman Nillesen en zijn gezin, hadden daar onderdak
gevonden bij de getrouwde dochter en stonden nu voor 't huis uit te zien
naar bekenden om hen uit de stroom te halen en te laven met koffie. Wij
moesten verslag uitbrengen over de laatste nacht en de toestand bij 't
vertrek. De eene vraag die hen zo na aan 't hart ging dat ze hem
nauwelijks durfden stellen: "Is bij ons werkelijk alles
verbrand?"
Helaas, wij konden de jobstijding slechts bevestigen. De jongste
dochter, waarvan de huwelijksdag binnen een paar weken gevierd zou zijn,
barstte in tranen uit om verloren uitzet en meubels. De ouders
verdrongen eigen verdriet en trachtten haar te troosten. Bezorgd en
bleek sloeg de zoon Kees zijn nog blekere vrouw en 't schreiende
zuigelingetje op haar schoot gade, 't kleintje dat onder kanongebulder
geboren was. Ook de oudste dochter Anneke was daar met haar gehele
- 6 -
kinderschaar, de jongste rustig slapend in de wagen. En de pleegzuster,
Zuster Marie en nog een paar anderen die eveneens gedurende de laatste
weken een schuilplaats in de kelder van Anneke's bakkerij hadden
gevonden. Zij allen zouden door een Heumensche voerman op een grote
platte wagen verder gebracht worden. Gul werd ook aan ons plaats op dit
vervoermiddel aangeboden; onze bezittingen waren er al opgehesen bijna
voordat wij de mond hadden kunnen opendoen om deze uitkomst te
aanvaarden. Met een zucht van verlichting legden wij de rugzakken - ze
waren als lood zo zwaar gaan wegen - op de wagen neer. Dankbaar namen
wij afscheid van de Nillesens, die zich gelijk zo ontelbare malen in het
verleden, ook thans wederom ware vrienden in de nood betoonden. Vader
werd gemakkelijk zittend in zijn wagentje geïnstalleerd, de
onafscheidelijke Schotje op zijn knieën, Paultje er naast. Moeder en
Ineke evenals mijn persoon met Joris verkozen te voet te volgen.
Op aanwijzing van een Redcap sloeg de voerman van de hoofdweg af, de
dijk op. De bochtige, winderige dijk die slechts met een grote omweg
naar onze bestemming Wychen kon leiden. Zou het niet mogelijk zijn
Wychen rechtstreeks te bereiken langs het binnenpad 1) en dan daar
kwartier te vinden voordat de grote stroom vluchtelingen het dorp
bereikte?
't Oversteken van de verboden military road gelukte boven verwachting,
wellicht omdat men in die wandelaarster met een hond aan de lijn niet
anders vermoedde dan een inwoonster die met haar trouwe Fidel een
luchtje ging scheppen.
Het zandige pad door de bossen, in gewone omstandigheden al niet te best
begaanbaar, verkeerde nu door het drukke gebruik in een staat van
grondeloze mulheid. De soldaten hadden getracht het enigzins berijdbaar
te maken door 't spreiden van ijzergaas matten of door 't leggen van aan
elkaar verbonden rondhouten, de z.g. corduroy road. Een constructie
reeds door de Romeinen toegepast tot het oversteken van moerassen.
Overal onder de dennen kampeerden soldaten, hier en daar stonden
vrachtwagens en lagen stapels munitie. Op plaatsen was van
- 7 -
boom tot boom wit lint gespannen, alsof kinderen er een spelletje hadden
gespeeld met band uit moeders naaidoos. Later zouden wij ondervinden hoe
doeltreffend deze white tape, die ook in 't donker zichtbaar bleef, voor
alle mogelijke aanwijzingen en afscheidingen was.
Aan de weg die afwisselend voerde door bos en ven, langs akkers en
keuterboerderijtjes, scheen geen einde te komen. Vrouw en hond werden
moe. Ten lange leste bereikten wij Wychen toch. Het ruime marktplein was
overvuld met vluchtelingen uit de gehele bedreigde streek:
Heumen
- St.Walrick - Alverna – Wychen. P.S.
|