| 44N - Vervolg dagverhaal |
blz 224 |
In de keuken van de van Tilborg's is het stil, de meisjes zijn gaan
dansen op het bal dat de Engelse vliegers geven. Jack en Frank zitten
verveeld voor zich uit te kijken en roken ontelbare sigaretten. De
jongens stellen een spelletje kaart voor, ernstig, zwijgend wordt er
gespeeld. Het zachte zoemen van een herfstmug verbreekt de stilte met
een zomers geluid.
"Hé, zijdde-gé nie naar den Batenburgse kermis gegaan?"
spreekt Vader van Tilborg en op mijn verbaasde vraag wat hij daarmee
meent,
- 54 -
legt hij uit dat er vandaag kermis in Batenburg gehouden wordt en half
October de muggen meestal verdwenen zijn, beweert men in Ravenstein dat
zij dan naar de kermis zijn gegaan en in Batenburg hun winterkwartieren
opslaan, omdat 't hun daar beter bevalt. Jack en Frank willen weten
waarom wij lachen en als Miss Groesbeek het grapje vertaald heeft, komen
de tongen los, de kaarten worden opzij geschoven: "dat herinnert me
aan .....", het ene verhaal volgt het andere. Zeer toepasselijk
worden wij middenin al die oorlogsherinneringen opgeschrikt door de
scherpe knal van een geweerschot op de Plaats. De Engelsen springen op
en draven naar buiten, op de voet gevolgd door onze jongens. Als zij
terugkomen vertellen zij dat de inspecterende officier in de duisternis
geen schildwacht bemerkt had en dus doorgelopen was. Waarom de wacht hem
niet aangeroepen had, is niet duidelijk. In alle geval, bij de nadering
van de zwarte schim had de soldaat een schot in de lucht gelost en dat
was al. Dit voorval werd eveneens aanleiding tot het ophalen van
allerlei herinneringen, ook voor onzen Schra. Zij waren het er over eens
dat hoe donkerder de nacht is, hoe meer men zich ten slotte verbeeldt te
zien; aan alle kanten meent men beweging te bespeuren en 't oor verneemt
duidelijk zuchten en 't kraken van sluipende voetstappen. Ook Schra weet
hiervan mee te spreken.
Ongemerkt is het middernacht geworden als Moeder van Tilborg ons
eindelijk naar bed jaagt. Brommend stelt Vader van Tilborg vast hoe laat
het al is "en de meisjes nog niet thuis."
Den volgende avond vertelt Schra dat de mannen van Vrij Nederland een
Duitse spion gevangen hebben genomen die op klaarlichten dag midden op
de Ravensteinse markt aantekeningen stond te maken.
Terecht geboden de Geallieerde instructieboekjes: "There must be no
relaxation of security-mindedness and suspicious alertness."
Toch waren de kwade vermoedens niet altijd gegrond. Onze Engelse
vrienden vertelden ons een keer dat men vanaf de overkant van de gracht
lichtseinen opgemerkt had die uit een der huizen
- 55 -
van de Plaats werden gegeven. Zij waarschuwden ons vooral nergens licht
uit huis te laten schijnen want daar zou onmiddellijk op geschoten
worden. Terecht verdachten zij ons van deze onvoorzichtigheid. Wanneer
de duisternis inviel, bleven wij zo lang mogelijk schemeren om licht te
sparen en pas bij het eten van de avondboterham werd een klein kaarsje
opgestoken. Eerst moesten dan de luiken gesloten worden, een lastig
werkje om in den donker op het gevoel te doen en eerlijk gezegd staken
wij het kaarsje dan wel eens wat te vroeg aan, 't ging zoveel
gemakkelijker met een beetje licht.
Wij gevoelden ons veilig en wèlbewaakt onder de hoede van onze
vrienden. Een schildwacht zorgde dat niemand ongemerkt de Plaats betrad,
die geheel gevuld stond met legerwagens. Om de Walstraat te bereiken
moesten wij onze weg zoeken langs een doolhof van nauwe doorgangen.
Iedere avond werd de opstelling veranderd als voorzorg tegen mogelijke
overvallen. Nooit wist men van te voren hoe de wagens zouden staan bij
terugkomst en menigmaal 1) botsten wij in 't donker tegen een voertuig
op, wanneer de wacht even draalde met bijlichten.
De Duitsers stonden nog steeds op korte afstand en bleven geduchte
tegenstanders. Was niet Den Bosch zelfs nog in Duitse handen? Iedere
avond, als wij met de honden de Molenberg omwandelden, zagen wij van dat
hoge punt duidelijk het beschieten van Brabants hoofdstad. 't Was een
naargeestig schouwspel vanaf de toch al sombere Molenberg. Op het oude
bastion tekende het
Hier
staat een "V" en een "2" in de tekst, de betekenis
ervan heb ik niet gevonden. P.S.
|